Lęk jest naturalnym stanem emocjonalnym pojawiającym się w różnych sytuacjach. W codziennym życiu istnieje wiele zdarzeń, w których reakcja lękowa jest zasadna a jej brak mógłby wskazywać występowanie zaburzeń psychicznych. Brak lęku w momencie zagrożenia zdrowia bądź życia jest wręcz niebezpieczny. Dzieje się tak z prostego powodu: lęk jest informacją o tym, że znajdujemy się w obliczu zagrożenia i należy coś z tym zrobić. Zaburzenia lękowe to występowanie lęku w stopniu utrudniającym codzienne funkcjonowanie.
Zaburzenia lękowe
Zaburzenia lękowe to kliniczna forma lęku podlegająca leczeniu. Zaburzenia lękowe różnią się do normalnego lęku tym, że pojawiający się w nich lęk:
- ma wzmożoną intensywność,
- trwa dłużej i utrzymuje się pomimo braku zagrażającej sytuacji,
- prowadzi do zachowań, które utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Szacuje się, iż zaburzenia lękowe występuję u 15-20 procent populacji. Oznacza to, iż co piąta osoba może doświadczać jakiejś formy zaburzeń lękowych.
Kryteria diagnostyczne
Podręcznik statystyczny i diagnostyczny opracowany przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne wskazuje, że aby móc zdiagnozować zaburzenia lękowe muszą zostać spełnione określone kryteria. Dla przykładu w przypadku uogólnionego zaburzenia lękowego muszą być spełnione poniższe punkty:
- Czas trwania – nadmierny lęk musi występować co najmniej przez 6 miesięcy.
- Obiekt lęku dotyczy wydarzeń lub czynności życiowych, które są poza kontrolą osoby doświadczającej lęku.
- Lęk współwystępuje z takimi objawami jak niepokój i uczucie rozdrażnienia, męczliwość, zaburzenia funkcji poznawczych, uczucie napięcia, zaburzenia snu.
- Lęk znacząco wpływa na codzienne funkcjonowanie.
- Występowanie lęku nie jest powiązane z używaniem środków psychoaktywnych takich jak leki ani nie jest związane z chorobami somatycznymi.
Leczenie
Zaburzenia lękowe można leczyć za pomocą farmakoterapii i/lub psychoterapii. Za najskuteczniejszą metodę leczenia zaburzeń lękowych uważana jest terapia behawioralno-poznawcza, podczas której pacjent uczy się ja zmienić nie przystosowawcze zachowania związane z lękiem oraz poprzez strategie poznawcze identyfikuje i przekształca przekonania wywołujące lęk. Do najczęściej stosowanych technik należą: psychoedukacja wyjaśniająca charakter lęku, nauka samokontroli objawów, ćwiczenia fizyczne, restrukturyzacja poznawcza, ekspozycja na bodźce wywołujące lęk, nauka technik relaksacyjnych, wprowadzenie dobrych nawyków żywieniowych, kontrola mowy wewnętrznej, rozwój asertywności, poczucia pewności siebie i poczucia wartości.